In dit artikel wordt ingegaan op het al dan niet bindend karakter van de Belgische elektrotechnische normen.

 

Goed vakmanschap

Bekrachtigde of geregistreerde normen zijn in principe niet bindend (m.a.w. vrijwillig toepasbaar). Niettemin worden ze juridisch als "regels van goed vakmanschap" beschouwd (zie art. 7 van het KB van 20 juli 1976 betreffende de bekrachtiging of registratie van de door het Belgisch Instituut voor Normalisatie openbaar gemaakte normen). De naleving ervan levert alleen een vermoeden van overeenstemming met de wettelijke voorschriften. Dit wordt ook uitdrukkelijk bevestigd in de artikels 6.2, 7.b, 8.2.2 en 9.2 van het AREI.

 

Reglementaire verwijzingen

In uitzonderlijke gevallen kunnen normen wel een verplichtend karakter verwerven wanneer ze als referentie worden vermeld in reglementaire teksten. Verwijzingen naar normen kunnen op drie manieren gebeuren:

  • de algemene verwijzing: deze verwijzing gebruikt een algemene omschrijving naar bestaande of toekomstige normen, zonder ze expliciet te vermelden;
  • de starre (gedateerde) verwijzing: in dit geval wordt de referentie en de titel van de norm geciteerd, samen met de vermelding van het jaartal van publicatie. Deze methode is niet flexibel, aangezien bij een herziening van de norm de regelgeving zelf zou moeten worden aangepast;
  • de glijdende (niet-gedateerde) verwijzing: in dit geval wordt de referentie en de titel van de norm geciteerd, zonder vermelding van het jaartal. Deze methode is flexibel aangezien bij een herziening van de norm de regelgeving niet moet worden aangepast en de verwijzing automatisch overeenkomt met de laatste editie van de norm.

In elk van deze gevallen kan het gebruik van de normen al dan niet bindend (verplicht) worden verklaard. Dit moet worden afgeleid uit de formulering van de verwijzing. Staat in de wettekst geschreven "moet voldoen aan", dan wordt de norm bindend verklaard, maar met een formulering als "wordt verondersteld aan de vereiste veiligheidsvoorwaarden te voldoen wanneer", dan blijft de norm optioneel en verleent men hem bovendien alleen een conformiteitsstatus.

 

Problematisch

De verplichte toepassing van normen, en vooral van Belgische elektrotechnische normen, kan nochtans in bepaalde opzichten als problematisch beschouwd worden.

  • Het Belgisch Elektrotechnisch Comité (BEC), dat instaat voor de publicatie van de elektrotechnische normen, is een private organisatie (vzw) waarin een groot aantal belanghebbende partijen zitting hebben via de "afkoop" van hun zitje.
  • De verwijzing naar verplicht gemaakte normen schept het risico dat deze belanghebbende partijen terug (zoals dat in het verleden schering en inslag was) handelsbelemmeringen tussen de lidstaten van de Europese Unie in het leven zouden roepen.
  • De aanschaf van normen vormt voor diegenen die ze willen toepassen een financiële last, gezien de relatief hoge prijs die ervoor moet worden betaald.

 

Deze elementen verklaren dan ook een zekere terughoudendheid vanwege de overheden ten aanzien van vooral de landelijke normen en dit wegens de belemmering van het vrije handelsverkeer tussen de lidstaten van de Europese Unie.

 

Bestekken/contracten

Tot slot moeten we nog vermelden dat ook in lastenboeken (bestekken) elektrotechnische voorschriften kunnen opgenomen worden die de basis zullen vormen voor contractuele overeenkomsten die later worden afgesloten met de uitvoerder van de werken. Ook die voorschriften kunnen worden aangevuld met normen.

Voor overheidsopdrachten heeft de bevoegde minister via een omzendbrief de opname van normen in de lastenboeken zelfs verplicht gemaakt. Wel is het zo dat hierin ook vermeld is dat, in het geval van tegenstrijdigheden tussen de opgelegde normen en de bepalingen van het lastenboek, deze laatste bepalingen voorrang hebben.

 

Bron

  • Ir Guido Haekens, senTRAL Nieuws – 19 februari 2018

Lees meer nieuws over: Preventie en bescherming , arbeidsreglementering , wetgeving