Op 12 maart 2018 publiceerde de International Organization for Standardization ISO de ISO-norm 45001:2018 over veiligheids- en gezondheidsmanagementsystemen. Deze norm geeft een kader om veiligheids- en gezondheidsrisico's op het werk te beheren en tevens opportuniteiten aan te pakken. Wat zijn nu, bijna 1 jaar na de publicatie van de norm, de problemen waar organisaties mee worstelen? 

Bij de invoering van ISO 45001 dient de organisatie waakzaam te zijn voor enkele valkuilen. Hierbij blijkt een verschil te zijn tussen bedrijven die ISO 45001 voor de eerste maal toepassen, de initiële certificatie, en organisaties die voorheen reeds beschikten over een V&G-managementsysteem volgens OHSAS 18001 dan wel ISO 14001/ISO 9001. Daarom werd een onderscheid gemaakt tussen bedrijven die ISO 45001 toepassen maar reeds OHSAS 18001 of ISO 9001/ISO 14001 waren gecertificeerd en bedrijven die een eerste certificatie ondergingen.

10 meest voorkomende problemen bij de transitie van de norm
OHSAS18001 naar ISO 45001:2018
Bedrijven met
OHSAS 18001
en/of
ISO9001/14
Initiële
certificatie
     
1.  De consultatie en participatie van de medewerkers is dikwijls
onvoldoende uitgewerkt in het V&G-managementsysteem. In vele
gevallen is er geen of onvoldoende participatie en consultatie op alle
onderstaande elementen:
Raadpleging over:
- Belanghebbenden
- V&G-beleid
- Rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
- Wettelijke eisen
- Doelstellingen
- Uitbesteding, inkoop en aannemers
- Auditprogramma
Participatie:
- Risicoanalyse
- Competentie, training en evaluatie training
- Communicatie
- Incidenten en ongevallen.
X X
2.  Management of change is onvoldoende voorzien in het V&G-
managementsysteem. De in de norm ISO 45001 noodzakelijke
elementen zoals nieuwe producten, diensten en processen: werkplek,
organisatie, omstandigheden, uitrustig, personeel, veranderingen van
wettelijke eisen, veranderingen in kennis en technologie of kennis of
informatie over gevaren en V&G-risico's, komen niet of onvoldoende
aan bod in het V&G-MS: er kan noch intern noch extern geauditeerd
worden hoe de organisatie omgaat met veranderingen.
X X
3.  De contextanalyse is te beperkt uitgevoerd via de PEST-methode
n de koppeling met veiligheid en gezondheid is onvoldoende (dit
komt ook overeen met punt 2 management of change.
De noden en verwachtingen van de belanghebbenden, zijn veelal zeer
algemeen.  Bijvoorbeeld zijn de noden en verwachtingen van alle
klanten of alle leveranciers, op V&G-gebied niet altijd relevant.  De
noden en verwachtingen van een veelheid van klanten of leveranciers,
kunnen verschillen in significatie.  Dit dient dan ook tot uiting te komen
in de analyse van de belanghebbenden.
Er is niet of onvoldoende voorzien in het V&G-managementsysteem
wie, wanneer de scope (her)evalueert.
  X
4.  De interne audits zijn niet of onvoldoende uitgevoerd volgens de
nieuwe norm ISO 45001
. Hierdoor wordt onvoldoende aangetoond
dat intern werd nagegaan dat het V&G-managementsysteem werkt
zoals er kan van verwacht worden.
X  
5.  De communicatie met de belanghebbenden op gebied van
veiligheid en gezondheid, is onvoldoende uitgewerkt. Er is geen
communicatie met de belanghebbenden over de V&G-prestaties.
Wie, wat, waar, wanneer communiceert en dit zowel in- als extern, is
onvoldoende voorzien in het V&G-managementsysteem. De
bestaande communicatiekanalen zijn onvoldoende in kaart gebracht
(website, intranet, daily-stand of kwaliteitskring, toolboxmeetings,
kwaliteitsvergadering, nieuwbrief, safety flash, safety day, …). Lessons
learned na een incident worden gecommuniceerd maar dit is niet
duidelijk opgenomen in het managementsysteem (wie, wat, waar en
wanneer). Ook de communicatie met de geïdentificeerde
belanghebbenden, bijvoorbeeld contractoren na ongeval, en de vraag
aan deze contractoren om feedback, is onduidelijk. Problemen in
communicatie bij anderstaligen is niet onderkend, speciaal bij
contractoren. De communicatie van het V&G-beleid, de missie en visie
(waar de organisatie voor staat op gebied van V&G), de life safing rules
(LSR), de melding van (bijna)ongevallen, de noodvoorzieningen, etc.
dienen te worden gecommuniceerd en dit dient te worden voorzien in
het V&G-managementsysteem. Bepaal in participatie met de
medewerkers de communicatie, speciaal het V&G-beleid gebaseerd op
de eigen bedrijfswaarden.
X X
6.  Er wordt enkel gekeken naar risico's, opportuniteiten worden vergeten.
Het is voor de preventieadviseurs dikwijls onduidelijk dat de
risicobenadering de preventieve maatregelen opheft.  De
preventieadviseurs hebben onvoldoende inzicht in de verschillen
tussen de risico’s eigen aan de context, de risico's op procesniveau en
de risico's op operationeel niveau.
Er wordt te veel uitgegaan van risico’s met enkel negatieve gevolgen
(zuivere risico's) zoals arbeidsongevallen en brand. Er wordt
onvoldoende uitgegaan van opportuniteiten en kansen (speculatieve
risico's).
X X
7.  De ketenbenadering is ontbrekend of te beperkt. Veiligheid en
gezondheid hangt af van de volledige keten. Denk maar aan gevaarlijke
stoffen die de organisatie binnenkomen, het leren van de specifieke
deskundigheid van de leveranciers van PBM's, de specifieke
deskundigheid op veilige uitvoering van gespecialiseerde contractoren,
veiligheidsdossiers die moeten overgemaakt worden aan de kopers, enz.
Veiligheid en gezondheid wordt niet enkel gemaakt in de organisatie,
maar ook buiten de organisatie.
X X
8.  Competentiemanagement is onvoldoende aanwezig. De
competenties van de werknemers onder gezag, contractoren en
aannemers zijn niet voorzien in het V&G-managementsysteem.
X X
9.  De processen zijn onvoldoende gedefinieerd. De interne audits zijn
teveel inspecties van afdelingen en niet van processen. De interne
auditoren hebben onvoldoende kennis van de nieuwe norm. Er zijn
geen of onvoldoende interne audits uitgevoerd volgens de nieuwe norm.
  X
10.  Niet alle punten in de directiebeoordeling komen aan bod. Dit
geldt speciaal voor de evaluatie van de acties naar aanleiding van
risico’s en opportuniteiten of de wijzigingen in noden en
verwachtingen van de belanghebbenden.
X X

 

Bron

  • Jan Dillen, senTRAL Nieuws - 07/02/2019

Lees meer nieuws over: Preventie en bescherming , arbeidsreglementering