Er geldt een nieuwe regeling voor de beëindiging van de arbeidsovereenkomst bij definitieve arbeidsongeschiktheid. De bestaande regels die eigenlijk nooit in werking zijn getreden, worden ingetrokken.

Beëindigende overmacht wegens definitieve arbeidsongeschiktheid is voortaan slechts mogelijk nadat het re-integratietraject is beëindigd. Verdere details zijn terechtgekomen in een nieuwe afdeling van het KB van 28 mei 2003 op het gezondheidstoezicht op werknemers.

 

Reclasseringsprocedure

Een verzamelwet van 27 april 2007 heeft een opgeheven bepaling uit de Arbeidsovereenkomstenwet hersteld, zodat in geval van definitieve arbeidsongeschiktheid in hoofde van de werknemer, het einde van de arbeidsovereenkomst wegens overmacht pas kan worden vastgesteld nadat eerst de in dat artikel beschreven reclasseringsprocedure is gevolgd. Dit impliceert onder andere de tussenkomst van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en van de geneesheer-sociaal inspecteur van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk. Bedoeling is om na te gaan of de betrokken werknemer aan het werk kan worden gehouden bij zijn werkgever door een aanpassing van zijn arbeid of door het aanbieden van een ander, passend werk. Maar het artikel dat de herstelde bepaling invoert, is nooit in werking getreden. Onder andere omdat er kritiek werd geuit in een advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. Een van de belangrijkste tegenargumenten is dat de te volgen procedure niet compatibel is met het KB van 28 mei 2003 op het gezondheidstoezicht op werknemers. Kortom: de tekst uit 2007 moet worden vervangen, zonder de onderliggende bedoelingen uit het oog te verliezen.

 

Nieuwe procedure

Een nieuwe wet van 20 december 2016 trekt de betreffende bepalingen van de verzamelwet van 27 april 2007 in. De wetgever kiest ervoor om een nieuw artikel 34 in te voegen in de Arbeidsovereenkomstenwet. Daarin staat dat een beroep op beëindigende overmacht wegens definitieve arbeidsongeschiktheid pas mogelijk is nadat het re-integratietraject is beëindigd. Dit artikel doet geen afbreuk aan het recht om de arbeidsovereenkomst te beëindigen mits het naleven van een opzeggingstermijn of het betalen van een vergoeding overeenkomstig de bepalingen van de wet.

Men verwijst hier dus naar de regels voor het re-integratietraject die in uitvoering van de Welzijnswet - een plaats gekregen hebben in een nieuwe afdeling van het KB van 28 mei 2003 op het gezondheidstoezicht, en die deel zullen uitmaken van de Codex over het welzijn op het werk. De aanpassing van het KB op het gezondheidstoezicht is in werking getreden op 1 december 2016, maar een re-integratietraject kan ten vroegste starten vanaf 1 januari 2017. Het gaat om de re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers. Bedoeling is om na te gaan in welke mate ze in de onderneming aan de slag kunnen blijven door hen tijdelijk of definitief een aangepast of ander werk te geven. De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer heeft een sleutelrol in dit traject.

 

Duidelijk juridisch karakter

Dankzij de aanpassingen biedt de Arbeidsovereenkomstenwet nu wel een duidelijk juridisch kader voor de gevolgen van een definitieve arbeidsongeschiktheid wegens ziekte of ongeval. Er is nu immers geen sprake meer van verschillende regelingen. Bovendien wordt op die manier een concrete invulling gegeven aan de Europese rechtspraak op dit vlak, zo blijkt uit de toelichting bij de nieuwe wet.

Het re-integratietraject van een definitief arbeidsongeschikte werknemer zal als beëindigd worden beschouwd als alle stappen van het gewijzigde KB van 28 mei 2003 voltooid zijn, met inbegrip van de beroepsprocedure. Het naleven van die re-integratieprocedure wordt dus een voorafgaande voorwaarde om zich op beëindigende overmacht te kunnen beroepen in geval van definitieve ongeschiktheid bij de werknemer om het overeengekomen werk uit te voeren. Zowel voor de werkgever als voor de werknemer die het einde van de arbeidsovereenkomst wegens overmacht willen vaststellen. Zoals blijkt uit de wettekst doet het aangepaste artikel 34 geen afbreuk aan de algemene ontslagmacht van de partijen bij een arbeidsovereenkomst. Ze behouden het recht om de overeenkomst te beëindigen mits naleving van een opzeggingstermijn of betaling van een vergoeding, overeenkomstig de bepalingen van de wetgeving op de arbeidsovereenkomsten, zo blijkt uit de toelichting bij de nieuwe wet.

Uit het bijhorend commissieverslag blijkt dat de potentiële doelgroep van de nieuwe regeling groot is, tot 200.000 werknemers. Om tot een eerste afbakening te komen van wie echt in staat is om weer aan het werk te gaan, zal eerst een "quick scan" plaatsvinden. In beginsel gaat het om een vrijwillig mechanisme. Maar binnen de regering wordt de invoering van sancties in geval van onwil of niet-medewerking wel overwogen, zo blijkt uit het verslag. Daarover werd binnen de regering nog geen definitief standpunt ingenomen, maar in elk geval zullen eventuele sancties eerder uitzondering dan regel zijn.

 

In werking

De wet van 20 december 2016 treedt in werking op 9 januari 2017. Dat is 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.

 

Bronnen

  • Wet van 20 december 2016 houdende diverse bepalingen inzake arbeidsrecht in het kader van arbeidsongeschiktheid, BS 30 december 2016
  • Steven Bellemans, senTRAL Nieuws, 2 januari 2017

Lees meer nieuws over: Preventie en bescherming , wetgeving